BAE'de defter tutma ve muhasebe: kurucuların doğru yapması gerekenler

BAE'de muhasebe ve defter tutma üç şeyi bir araya getirir: her işlemin doğru kaydı, IFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolar ve Federal Vergi İdaresi (FTA) nezdinde hem KDV hem de Kurumlar Vergisi uyumu. Yurt dışından gelen bir kurucu için bu, tek seferlik bir yıllık beyandan çok, şirketi ilk günden itibaren denetime hazır tutan sürekli bir disiplindir.

Temelleri baştan doğru atmak, uyumu sonradan düşünülecek bir iş saymaktan doğan cezaları ve telaşı önler.

Resmin altı parçası

• Defter tutma: işlemlerin günlük kaydı, genel muhasebe defteri ve banka mutabakatları. Temiz defter olmadan ne KDV beyannameleri ne de Kurumlar Vergisi beyannamesi güvenilir olur.
• Finansal raporlama: IFRS'ye göre gelir tablosu ve bilanço; bankaların, düzenleyicilerin ve vergi idarelerinin beklediği biçimde.
• KDV: gerekli olduğunda kayıt, dönemsel beyannameler ve faturalardaki girdi ve çıktı KDV'sinin takibi.
• Kurumlar Vergisi: FTA kaydı, yıllık beyanname, 375.000 AED eşiği ve uygulanabilecek istisnalardan haberdar olmak.
• Denetim: Nitelikli Serbest Bölge Kişileri, belirli ciro düzeyleri ve bazı serbest bölgeler gibi belirli durumlarda zorunlu. Geçerli olup olmadığı yapınıza bağlıdır.
• Bordro ve WPS: maaşların geçerli olduğu yerde Ücret Koruma Sistemi (WPS) üzerinden ödenmesi ve ardından hesaplarla mutabakatı. Aylık kapanışın parçası olarak ele alın.

Yabancı kurucuların sık yaptığı hatalar

• Kişisel parayla şirket parasını karıştırmak. İş giderlerini kişisel hesaptan geçirmek denetim izini bozar ve her beyanı zorlaştırır. İlk işlemden önce ayrı bir şirket hesabı açın.
• Serbest bölge demenin sıfır vergi demek olduğunu varsaymak. %0 oranı, nitelikli gelire ve Nitelikli Serbest Bölge Kişisi ölçütlerinin karşılanmasına bağlıdır.
• Kurumlar Vergisi kaydını geciktirmek. Kayıt, ödenecek vergi olup olmadığından bağımsız, başlı başına bir yükümlülüktür; kâr etmeyen şirket için bile geç kayıt ceza doğurur.
• Denetimi ertelemek. Denetim gerekiyorsa, dağınık defterlerle yıl sonuna bırakmak rutin bir incelemeyi pahalı bir koşuşturmaya çevirir.

Sık görülen sorunlar ve maliyetleri

2026 itibarıyla gösterge niteliğinde cezalar (değişebilir):

• Kurumlar Vergisi'ne geç kayıt: 10.000 AED;
• Kurumlar Vergisi beyannamesinin gecikmesi: ilk 12 ay için ayda 500 AED, sonrasında ayda 1.000 AED; bir gün geç kalmak bile tam ay sayılır;
• ödenecek verginin geç ödenmesi: yıllık %14, aylık hesaplanır, üst sınır yoktur;
• KDV beyannamesinin gecikmesi: 1.000 AED, 24 ay içinde tekrarında 2.000 AED;
• usulüne uygun kayıt tutmama: ihlal başına 10.000 AED, 24 ay içinde tekrarında 20.000 AED.

Kurumlar Vergisi beyannamesi mali yıl sonundan dokuz ay sonra verilir; 31 Aralık yıl sonu olan bir şirket 30 Eylül'e kadar beyan eder. Hazırlığa dört ila altı ay önce başlayın, kâr oluştukça vergi için kenara para ayırın ve ileride hiçbir indirimin sorgulanmaması için aylık mutabakatları ve makbuzları düzenli tutun.

Serbest bölge şirketleri nitelikli ve niteliksiz geliri ayrı takip etmelidir. Ekonomik içerik eksikliği, denetlenmemiş hesaplar ya da fazla niteliksiz gelir nedeniyle Nitelikli Serbest Bölge Kişisi statüsünü kaybetmek, yalnızca aşan kısımda değil tüm gelirde %9 oranı anlamına gelir.

Şirket içi mi, dışarıdan mı?

Yurt dışından gelen çoğu kurucu için dışarıdan hizmet alma makul varsayılandır. Yükümlülükleriniz kayıt, üç aylık KDV ve yılda bir Kurumlar Vergisi beyannamesi olduğu sürece dışarıdan hizmet almaya devam edin. Aylık kapanış yavaşladığında ya da hataya açık hâle geldiğinde, ilk yasal denetim yaklaşıp denetim izini günlük kontrol etmeniz gerektiğinde ya da çalışan sayısı bordro, WPS mutabakatı ve borçları tam zamanlı bir işe çevirdiğinde şirket içine almayı düşünün.

Karma model iyi çalışır: şirket içindeki bir yardımcı muhasebeci günlük kayıtları ve belgeleri yürütür; dış firma KDV ve Kurumlar Vergisi beyanlarını, serbest bölge koşullarını ve denetim koordinasyonunu üstlenir. Model ne olursa olsun yasal yükümlülükler hizmet sağlayıcıda değil, şirkette kalır.

Hizmet sağlayıcı seçimi

Şunlara bakın:

• kendi yargı alanınızda, mainland ya da belirli bir serbest bölgede deneyim; lisans yenileme için denetim gereklilikleri dahil;
• kadroda FTA kayıtlı vergi temsilcileri ve nitelikli muhasebeciler (ACCA, CPA veya CA);
• kullandığınız yazılıma (Xero, QuickBooks, Zoho gibi) ve banka ile bordro entegrasyonlarına hâkimiyet;
• bordro ve WPS mutabakatının kapsamda olup olmadığı dahil net fiyatlandırma ve net kapsam.

Belirsiz ya da gizli ücretlere, benzer işletmelerden referans verilmemesine, deneme süresi olmadan uzun sözleşme baskısına ve veri güvenliği yaklaşımının belirtilmemesine karşı temkinli olun.

Makul kural, hiç kurmayabileceğiniz bir yapı için değil, önümüzdeki iki yılın karmaşıklığına göre boyutlandırılmış firmayı seçmektir. Büyük uluslararası firmalar; çok uluslu bir gruba bağlıysanız, transfer fiyatlandırması dokümantasyonu yükümlülükleriniz varsa veya karmaşık sınır ötesi yapılar işletiyorsanız haklı çıkar. Kurucu liderliğindeki çoğu şirket, adı belli bir muhatabı olan yetkin bir orta ölçekli ya da yerel firmayla daha iyi hizmet alır.

Yazılım ve e-fatura

BAE'de muhasebe yazılımı; FTA uyumlu KDV raporlamasını, bordro ve WPS dosyalarını, AED'nin baz para birimi olduğu çoklu para birimi çalışmayı ve saklama süresini kapsayan bir denetim izini desteklemelidir. E-fatura, büyük işletmelerle başlayarak 1 Ocak 2027'den itibaren zorunlu aşamalara geçiyor ve akredite bir hizmet sağlayıcı üzerinden bağlantı gerektiriyor. Taahhüt vermeden önce yazılım sağlayıcınıza bu bağlantının nasıl çalışacağını ve maliyetini sorun.

Bu yazı 2026 itibarıyla genel bilgi niteliğindedir ve düzenleyici tavsiye değildir. Eşikleri, cezaları ve tarihleri kendi durumunuz için güncel FTA rehberliğiyle kontrol edin.